ลอยกระทง 2569

วันสำคัญ

วันงาน

วันอังคาร 24 พฤศจิกายน 2569

ลอยกระทงตรงกับขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ทุกปี วันที่ตามปฏิทินสากลจึงขยับไปมา ปี 2569 เป็นปีอธิกมาส (มีเดือน 8 สองหน) วันเพ็ญเดือน 12 จึงเลื่อนไปตรงกับ 24 พ.ย. ช้ากว่าปีก่อนที่ตรงกับ 5 พ.ย. 2568 ส่วนปี 2570 ตรงกับ 13 พ.ย.

ข้อควรรู้ก่อนไปลอย

• ใช้กระทงวัสดุธรรมชาติ ขนาดเล็ก และลอยรวมกัน 1 ครอบครัว 1 กระทง ช่วยลดขยะในแหล่งน้ำ
• ลอยในจุดที่หน่วยงานจัดไว้ เช่น ท่าน้ำที่มีราวกั้น หรือสระในวัดและสวนสาธารณะ จะเก็บกระทงได้ง่ายและปลอดภัยกว่า
• ไม่เมา ไม่ลงไปเก็บเงินในกระทง ไม่ปล่อยเด็กอยู่ใกล้น้ำตามลำพัง (คำแนะนำกรมควบคุมโรค)
• ห้ามปล่อยโคมลอย พลุ ตะไล ในพื้นที่ที่ไม่ได้รับอนุญาต และห้ามเด็ดขาดในเขตปลอดภัยรอบสนามบิน
• ไม่ลงเรือหรือโป๊ะที่คนแน่น ถ้าลงเรือไปลอยกลางน้ำให้ใส่เสื้อชูชีพตลอดเวลา
• วันลอยกระทงไม่ใช่วันหยุดราชการ ปี 2569 ตรงกับวันอังคาร วางแผนเดินทางหลังเลิกงานเผื่อรถติด

ของใส่กระทง

ของพื้นฐานคือตัวกระทง ดอกไม้ ธูป และเทียน ส่วนเหรียญ เล็บ และเส้นผม เป็นเคล็ดตามความเชื่อ จะใส่หรือไม่ก็ได้ แหล่งที่เราอ่านไม่ได้กำหนดจำนวนธูปเทียนไว้

• ตัวกระทงจากวัสดุธรรมชาติ ใช้ใบตอง หยวกกล้วย กาบกล้วย หรือดอกบัว ตามความเชื่อการลอยกระทงที่ทำจากวัสดุธรรมชาติคือการขอขมาพระแม่คงคา ไม่ควรใช้โฟมหรือพลาสติก
• ดอกไม้ ใช้ประดับกระทงให้สวยงาม เป็นเครื่องบูชาพร้อมธูปเทียน
• ธูปและเทียน ปักไว้บนกระทงแล้วจุดก่อนลอย เทียนคือแสงประทีปที่ใช้บูชา ตามคำบูชาที่นิยมกล่าวคือบูชารอยพระพุทธบาทด้วยประทีปนี้
• เหรียญ (ตามความเชื่อ) เชื่อกันมาแต่โบราณว่าใส่เหรียญในกระทงแล้วเงินทองจะไหลมาเทมา แต่ไทยรัฐชี้ว่าเงินในกระทงมักมีคนลงน้ำไปเก็บ ซึ่งเสี่ยงจมน้ำ และของที่หนักเกินไปทำให้กระทงเสียสมดุลได้ ถ้าจะใส่ ใส่เหรียญเดียวพอ
• เล็บและเส้นผม (ตามความเชื่อ) บางคนตัดปลายเส้นผมและเศษเล็บใส่ลงไป ถือเคล็ดว่าเหมือนปล่อยทุกข์โศกและเคราะห์ร้ายให้ลอยไปกับสายน้ำ เป็นความเชื่อ ไม่มีข้อพิสูจน์
• ไม้กลัดแทนลวดหรือแม็ก ประกอบกระทงด้วยไม้กลัด งดลวด ลวดเย็บ หมุด และตะปู เพราะตกค้างในน้ำ

วิธีลอยกระทงและขอพร

ไม่มีตำราไหนบังคับลำดับตายตัว แต่ทำตามนี้ได้ ส่วนทิศ เราไม่พบแหล่งไหนกำหนดทิศในการลอย เวลาคือคืนวันเพ็ญ ตั้งแต่หัวค่ำเป็นต้นไป

1. เลือกจุดลอยที่ปลอดภัย

   เลือกท่าน้ำหรือโป๊ะที่มีราวกั้น ตลิ่งไม่สูงชัน ไม่ทรุด และไม่ลงไปในโป๊ะที่คนแน่น

2. จุดธูปเทียน ตั้งนะโม 3 จบ

   ตั้งสติ จุดธูปเทียนบนกระทง แล้วกล่าว นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ 3 จบ

3. กล่าวคำบูชารอยพระพุทธบาท

   ตามคติพุทธ การลอยกระทงคือการบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมแม่น้ำนัมมทานที กล่าวคำบูชา มะยัง อิมินา ปะทีเปนะ... (ดูบทเต็มในหัวข้อถัดไป)

4. กล่าวคำขอขมาพระแม่คงคา

   ขอขมาที่ได้ใช้น้ำและทำให้น้ำสกปรก ใช้บทกลอนขอขมาที่นิยมกัน หรือพูดด้วยคำของตัวเองอย่างตั้งใจก็ได้ ไทยรัฐย้ำว่าสิ่งสำคัญที่สุดคือการขอขมาด้วยความตั้งใจ

5. อธิษฐานขอพร

   อธิษฐานในใจเรื่องที่อยากขอ ตามความเชื่อลอยกระทงเป็นทั้งการลอยทุกข์ ตัดเคราะห์ ต่อชะตา และขอพรจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ บางคนบูชาพระอุปคุตเพื่อขอเรื่องคุ้มครองและโชคลาภด้วย

6. วางกระทงลงน้ำเบาๆ

   ค่อยๆ วางให้กระทงตั้งตรงแล้วปล่อยให้ลอยไปเอง ไม่ต้องเอื้อมหรือลงน้ำตามไป ถ้ากระทงคว่ำ ส่วนใหญ่มาจากลม กระแสน้ำ หรือกระทงหนักเกิน ไม่ใช่ลางร้าย

7. ถ้าลอยไม่ได้ ลอยออนไลน์แทน

   กรมควบคุมมลพิษแนะลอยกระทงออนไลน์สำหรับคนที่ไม่สะดวกไปหรือไม่อยากสร้างขยะ ปี 2568 กทม. เปิดให้ลอยออนไลน์ที่ greener.bangkok.go.th

คำขอขมาพระแม่คงคาและคำบูชา

ถ้อยคำแต่ละฉบับอาจต่างกันเล็กน้อย ที่นำมานี้ตามที่กรุงเทพธุรกิจและฐานเศรษฐกิจเผยแพร่ บทขอขมาภาษาไทยอ้างอิงเอกสารของพระราชวิจิตรปฏิภาณ วัดสุทัศนเทพวราราม

กระทงรักษ์โลก

ปี 2568 กทม. เก็บกระทงได้ 391,027 ใบ ลดลงราว 24% จากปีก่อน เป็นวัสดุธรรมชาติ 82.76% ขนมปัง 10.01% และโฟม 7.23% กระทงธรรมชาติถูกนำไปบดทำปุ๋ย ส่วนโฟมต้องฝังกลบ

ความเชื่อเรื่องกระทง

ทั้งหมดนี้เป็นความเชื่อที่เล่าต่อกันมา ไม่มีข้อพิสูจน์ และหลายสื่อชี้ว่าเกิดจากลมและกระแสน้ำ

โคมลอยและความปลอดภัย

งานกินเจทั่วไทย

• ประเพณีลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ
  อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย · สุโขทัย · 15-24 พ.ย. 2569

  งานใหญ่ในเมืองต้นตำนานลอยกระทง จัด 10 วัน 10 คืน ปีที่แล้วมีแสงสีเสียงเล่าเรื่องอาณาจักรสุโขทัย ขบวนช้าง พิธีเผาเทียน พิธีลอยพระประทีป ขบวนแห่ และพลุ ตะไล ไฟพะเนียง กำหนดการรายวันปี 2569 ยังไม่ประกาศ

• ประเพณียี่เป็งเชียงใหม่
  ทั่วเมืองเชียงใหม่ · เชียงใหม่ · 23-25 พ.ย. 2569 (ปล่อยโคมได้ 24-25 พ.ย.)

  ตกแต่งเมืองด้วยซุ้มประตูป่า จุดผางประทีป ประกวดโคมยี่เป็งล้านนา ลอยกระทง พิธีตั้งธรรมหลวง (เทศน์มหาชาติล้านนา) และปล่อยโคมลอยตามประเพณี วันกระทงเล็ก 24 พ.ย. วันกระทงใหญ่ 25 พ.ย. ปล่อยโคมได้เฉพาะพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต

• ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีป 1,000 ดวง
  ริมสายธารลานกระทงสาย เชิงสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี · ตาก · 21-24 พ.ย. 2569

  หนึ่งเดียวในไทย ชาวตากลอยกระทงกะลามะพร้าวใส่ด้ายดิบฟั่นรูปตีนกาและเทียนขี้ผึ้ง จุดไฟปล่อยลงแม่น้ำปิงเว้นระยะต่อเนื่องกันจนเป็นสายแสง เพื่อขอขมาแม่น้ำปิง ไฮไลต์คือการแข่งขันลอยกระทงสาย

• ลอยกระทงริมเจ้าพระยาและสวนสาธารณะ กทม.
  ท่าน้ำริมเจ้าพระยา เช่น ท่ามหาราช เอเชียทีค ไอคอนสยาม สวนสันติชัยปราการ และสวนสาธารณะ · กรุงเทพมหานคร · 24 พ.ย. 2569 (จุดจัดงานปีนี้ยังไม่ประกาศ)

  ปีที่แล้วมีจุดยอดนิยมริมเจ้าพระยาทั้งท่าน้ำใกล้วัดโพธิ์ วัดอรุณฯ วัดกัลยาฯ ท่ามหาราช เอเชียทีค ไอคอนสยาม สวนหลวงพระราม 8 และสวนสาธารณะ เช่น ลุมพินี จตุจักร กทม. เก็บกระทงจาก 110 จุดทั่วเมือง ช่วงหัวค่ำริมน้ำคนแน่น ควรเผื่อเวลา

คำถามที่พบบ่อย

อ่านต่อ

บทความภาพ: ภาพประกอบใส่อะไรในกระทง ความหมายแต่ละชิ้น ธูปกี่ดอก และวิธีลอยแบบรักษ์น้ำฐานกระทง ใบตอง ดอกไม้ ธูป 3 ดอก เทียน หมากพลู เหรียญ ผม เล็บ ข้าวตอก แต่ละชิ้นหมายถึงอะไรตามความเชื่อ พร้อมคำขอขมาพระแม่คงคาและวิธีเลือกกระทงที่ไม่ทำร้ายแม่น้ำ